آینده کالا و مسافر؛ راهی که از بلاکچین می‌گذرد…

چرا بلاکچین در صنعت حمل‌و‌نقل روبه روز پررنگ‌تر می‌شود؟

زنجیره‌های بلوکی که یک سری دفترهای کل الکترونیکی توزیع‌شده هستند می‌‎توانند از پیچیدگی معاملات و تراکنش‌های موجود در صنعت لجستیک و حمل و نقل چندوجهی و چندمنظوره پشتیبانی کنند. اما این امر چطور اتفاق می‌افتد و چرا مهم است؟

ظهور بلاکچین‌ها یا همان زنجیره‌های بلوکی

دیجیتالی شدن حمل و نقل از  طریق یکپارچه‌سازی فناوری‌های اطلاعاتی و فرآیندها و عملیات مدیریتی این صنعت مدت‌هاست که دغدغه اصلی فعالان آن است. در حال حاضر تمرکز متخصصان بلاکچین بر این است که بتوانند عملکرد و ناوبری خودروها را بهبود ببخشند و به همین خاطر تغییر و تحول زیادی در زمینه معاملات و تراکنش‌های بین‌المللی صورت نگرفته است. البته یک سری تغییرات جزئی مانند تبادل الکترونیکی داده (ای.دی.آی) انجام شده ولی هنوز موانع زیادی وجود دارد.

فناوری بلاکچین در سال 2010 در جهان ظهور کرد و باعث شد که دانشمندان به این فکر بیفتند که یک سری از چالش‌ها و دغدغه‌های موجود در صنعت حمل و نقل را به کمک این فناوری برطرف کنند. یکی از این دغدغه‌ها، مسئله لجستیک بود که فناوری مورد بحث می‌تواند نقش مهمی را در آن ایفا کند.

خصوصیات فناوری بلاکچین باعث می‌شود که از طریق آن بتوانیم اطلاعات را به صورت کاملاً امن و سریع منتقل کنیم و به همین خاطر بسیاری از متخصصان به این فناوری علاقمند هستند.

20 درصد از زمان جابجایی و حمل و نقل یک کالا مربوط به پردازش و مدیریت اسناد و مدارک تجارت بین‌المللی است. مدیریت این اسناد هزینه بالایی دارد و به همین خاطر زنجیره‌های بلوکی هم می‌توانند در زمینه زمان و هم در زمینه فرآیندهای عملیاتی این صنعت نقش خود را ایفا کنند.

بلاکچین و داده‌های صنعت حمل و نقل

بلاکچین ماهیت توزیع‌شده دارد و به همین خاطر امکان نفوذ به آن تقریباً محال است. این خصوصیات باعث شده است که صنعت حمل و نقل بتواند از زنجیره‌های بلوکی در موارد زیر استفاده کند:

  • جایگزین کردن فرآیندهایی که به کمک اتوماسیون و به کندی انجام می‌شوند.
  • ثبت اطلاعاتی چون مبدأ و خصوصیات مسافران و بار (مواد خام، قطعات و کالاهای نهایی)
  • ثبت اطلاعات مسافران و بارها جهت حصول اطمینان از تداوم و پیوستگی پرداخت‌ها، بیمه و مسائل گمرگی.
  • ثبت اطلاعات در مورد شرایط مسافران و بارها جهت حصول اطمینان از یکپارچگی‌ها از نظر حالت و موقعیت مکانی در هنگام حمل و نقل.
  • ثبت اطلاعات برای مقام‌های نظارتی در مورد مسافران و بار و کلیه عواملی که در مسئله حمل و نقل درگیر هستند. (ازجمله واردکننده و صادرکننده کالاها)

ایجاد ارزش از طریق زنجیره‌های بلوکی

هدف اصلی فناوری بلاکچین این است که به طیفی از مسائلی که در حوزه کاربرد آن قرار دارد، ارزش ببخشد. المان‌های زیر به ما کمک می‌کنند که ارزش این فناوری را بهتر درک کنیم:

  • اصول: اصول و پایه‌های اصلی زنجیره‌های بلوکی، یک سری بلوک‌های اطلاعاتی است که در قالب یک شبکه توزیع‌شده، در کنار هم قرار می‌گیرند و رمزگذاری می‌شوند. قراردادهای هوشمند با تأیید خودکار و اجرای شرایط از پیش تعریف‌شده، به انعطاف‌پذیری این زنجیره‌ها کمک می‌کند.
  • کارکردها: فناوری بلاکچین به کمک اصولی که به آن‌ها اشاره شد می‌تواند یک سری کارکردها را انجام دهد. کلیه فعالیت‌هایی که از طریق این فناوری انجام می‌شود را می‌توان ردیابی کرد. همچنین این اطلاعات را به هیچ شکل نمی‌توان تغییر داد و دست‌کاری کرد. البته این تغییر با اجازه تمامی ذی‌نفعان امکان‌پذیر است و به همین خاطر می‌توان گفت که دفترهای کل می‌توانند عمومی باشند و اطلاعات آن‌ها برای همه قابل مشاهده باشد.
  • استفاده از اطلاعات: مهم‌ترین استفاده‌ای که از اطلاعات در فناوری بلاکچین می‌شود مربوط به تراکنش‌ها، معاملات و اشتراک‌گذاری است. تبادل اطلاعات بر اساس کارکردها و اصولی که پیش از این بیان شد، انجام می‌شود. همچنین می‌توانیم از طریق زنجیره‌های بلوکی به اطلاعاتی که تبادل می‌شود، دسترسی پیدا کنیم.
  • فرآیندها: مدیریت قراردادها، یکی از فرایندهایی است که با پشتیبانی زنجیره‌های بلوکی صورت می‌گیرد. در این فناوری، تمام قراردادها، شفاف، قابل ردیابی و قابل مشاهده است. البته اطلاعات مربوط به قراردادها کاملاً ثابت است و امکان ایجاد تغییر در آن‌ها وجود ندارد.
  • نتیجه: بلاکچین باعث می‌شود که فرآیندها، امن، مقرون به صرفه، کارآمد، اثربخش، قابل اطمینان و انعطاف‌پذیر شود. این موضوعات در صنعت حمل و نقل اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چون دارایی‌ها مدام در حال حرکت و جابجایی هستند

زنجیره‌های بلوکی و حمل و نقل چندوجهی

20 درصد از زمان جابجایی و حمل و نقل یک کالا مربوط به پردازش و مدیریت اسناد و مدارک تجارت بین‌المللی است. مدیریت این اسناد هزینه بالایی دارد و به همین خاطر زنجیره‌های بلوکی هم می‌توانند در زمینه زمان و هم در زمینه فرآیندهای عملیاتی این صنعت نقش خود را ایفا کنند. به عبارتی اگر فناوری بلاکچین وارد میدان شود، قطعاً به نفع تمامی طرف‌های درگیر است؛ زیرا باعث می‌شود تمامی فرآیندها دیجیتالی شود.

یکی از کارهای مهم در زمینه حمل و نقل چندوجهی، دریافت بارنامه است که در آن همه چیز ثبت می‌شود و اطلاعات مهمی در آن وجود دارد.  بارنامه‌ها معمولاً کاغذی است و به همین خاطر در بسیاری از مواقع با تأخیر، اشتباه  و مشکلات تایپی همراه است و حتی گاهی از مواقع شاهد دست‌کاری در این اسناد مهم هستیم.

اگر در این زمینه از فناوری بلاکچین استفاده شود، احتمال خطا به کمترین میزان ممکن می‌رسد و امکان دست‌کاری در آن وجود نخواهد داشت.

کانتینر

کم کردن آسیب‌ها حین حمل و نقل

یکی از مشکلاتی که در زمینه حمل و نقل چندوجهی وجود دارد، احتمال تغییر شکل بار و آسیب دیدن آن است. همچنین گاهی نتیجه کار آن کیفیتی که باید و شاید را ندارد. در این موارد مشکلات زیادی به وجود می‌آید و ممکن است یکی از طرفین مجبور به پرداخت غرامت و خسارت شود.

حال فرض کنید که بشود در این زمینه از فناوری بلاکچین استفاده کرد. مسلماً قبل از اینکه محصول برای گیرنده ارسال شود، گیرنده می‌تواند از کیفیت آن محصول و منشأ و محل تولید آن اطمینان حاصل کند تا دیگر هیچ ابهامی در مورد محصول و سلامت آن وجود نداشته باشد. این مسائل در مورد جابجایی و حمل و نقل میوه و سبزیجات بیش از سایر محصولات به وجود می‌آید.

یکی از کارهای مهم در زمینه حمل و نقل چندوجهی، دریافت بارنامه است که در آن همه چیز ثبت می‌شود و اطلاعات مهمی در آن وجود دارد.  بارنامه‌ها معمولاً کاغذی است و به همین خاطر در بسیاری از مواقع با تأخیر، اشتباه  و مشکلات تایپی همراه است و حتی گاهی از مواقع شاهد دست‌کاری در این اسناد مهم هستیم.

شرکت‌های فعال در زمینه بیمه حمل و نقل هم در چنین مواردی راحت‌تر هستند و نیازی نیست که بیهوده وارد یک بازی حقوقی بی‌انتها شوند و مجبور شوند که چندین وکیل را وارد ماجرا کنند تا اثبات کنند که لازم نیست خسارتی بدهند. این مشکلات به قدری پرتکرار است که متخصصان را بر آن داشته است که فکری بکنند و فناوری بلاکچین حاصل همین دغدغه‌هاست.

کاربردهایی که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد، تنها بخشی از خدماتی است که می‌توانیم از زنجیره‌های بلوکی در صنعت حمل و نقل انتظار داشته باشیم. احتمالاً در آینده نزدیک شاهد حضور پررنگ بلاکچین در حوزه حمل و نقل خواهیم بود. این فناوری تحولات گسترده‌ای در این صنعت به وجود خواهد آورد.

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.