چرا استفاده دولت‌ها از بلاکچین، از یک انتخاب به یک ضرورت تبدیل شده است؟

چرا دولت‌ها باید از بلاک‌چین استفاده کنند؟

مدتی است که بیت‌کوین و اتریوم از سرتیتر خبرهای داغ حوزه رمزارزها خارج شده‌اند و می‌شود گفت که با تجربه افول ممتد، نهایتا در سال ۲۰۱۸، اصطلاحا به وضعیت کریپتوکراش یا «سقوط رمزنگاری» رسیدند‌ و طرفداران و سرمایه‌گذاران سرسخت خود را شوکه کردند؛ اما در اصل قربانی واقعی در آشفتگی‌هایی که در این بازار رخ داد،‌ خود بلاک‌چین بود. به عنوان فناوری بنیادیین و زیرساخت ارزهای رمزنگاری شده، بلاک‌چین، بلافاصله با رمزارزهایی چون بیت‌کوین یا اتریوم برابر گرفته شد و هنگامی که افکار عمومی از این دو رمزارز ناامید شدند گویی احساس‌شان نسبت به خود بلاکچین هم منفی شد.

با این حال، بلاک چین بسیار فراتر از یک ارز رمزنگاری شده است! و برگشت مجدد افکار عمومی به این فناوری می‌تواند ارزش آن را فراتر از حباب رمزارزها، اثبات کند.

با نمونه‌هایی از دنیای واقعی که البته نادر هستند و به سختی می‌توان پیدای‌شان کرد، دولت‌ها، شرکت‌ها و کسانی که بیش‌ترین نفوذ را دارند، می‌بایست که با یکدیگر همکاری کنند تا بلاک‌چین را از عوارض ناشی از شکست رمزارزها دور نگه دارند و از رکود خارج کنند. اما به نظر شما، طرفداران این فناوری قادرند تعادل کامل را برقرار کرده و به بلاک‌چین زندگی جدیدی ببخشند؟! رویداد هکاتون اودیسه گامی برای برقراری این تعادل برداشته است که در ادامه درباره آن خواهید خواند.

هکاتون اودیسه؛ در پی خلق راه‌حل بلاکچینی برای ابرچالش‌ها

بیرون کشیدن بهترین کارآیی بلاک‌چین ممکن است به آسانی چاپ اینترنت اشیا یا پرینت تری‌دی که اکثر مردم آنها را به عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد تغییر می‌شناسند،‌ نباشد. با این حال، آن دسته از کسانی که خیلی خوب بلاک چین را می‌شناسند و به مزیت‌های این فناوری آگاهند، این تکنولوژی را یک «زیرساخت‌ دیجیتالی عمومی بی‌طرف، مانند اینترنت یا ایمیل» می‌دانند. روتگر ون زیدام، بنیانگذار هکاتون اودیسه، یکی از این کسانی است که محکم پشت بلاک‌چین و کاربردهای مفید آن ایستاده است.

 به راحتی می‌توان انعکاس بینش و انرژی وان زویدام را در رویداد هکاتون «اودیسه» مشاهده کرد. رویدادی که هر ساله برگزار می‌شود و در آن بناست پیچیده‌ترین مسائل جهان با گردهم آمدن مبتکران، نوآوران و کارآفرینان در یک فضای بی‌طرف (بر بستر بلاکچین) حل شود. وان زویدام در رویداد هکاتون می‌گوید: «همکاری کلید ماجراست! همکاری تنها راه برای غلبه بر بسیاری از چالش‌های اجتماعی، سازمانی و یا حتی زیست‌محیطی است. و این دقیقا همان عرصه عمل بلاک‌چین است.»

در آخرین هکاتون اودسیه که در سال گذشته برگزار شد، گروه‌هایی از نخبگان چالش‌های پیش روی بشر را بررسی کردند و تحقق سه هدف «آینده بدون سوخت فسیلی»، «مدیریت بحران‌ها و حوادث‌ به روش نوآورانه» و «شهروندی دیجیتال» را به عنوان دستور کار خود اعلام کردند. در راستای تحقق این سه هدف، ادیسه با کمک شرکت‌های بزرگ، دولت‌ها، تنظیم کننده‌ها و شرکت‌های کوچک، متوسط و استارتاپ‌ها تلاش دارد تا برای نوآوری بلاکچین به عنوان یک بازوی کمکی، میدان بازی جدیدی خلق کنند. 

در طی این رویداد، تیم‌ها با یکدیگر همکاری می‌کنند تا نمونه اولیه را در مدت دو روز (۴۸ ساعت) در کنار سایر تیم‌های سازنده و متخصصان صنعت بسازند. بلافاصله پس از رویداد، نقش اودیسه، به عنوان نیرویی که می تواند از این نشست خروجی عملیاتی بیگرد، با نقش‌آفرینی تیم «اودیسه اینگیت» (Odyssey Ignite) آغاز می‌شود. ون زویدام دراین باره توضیح می‌دهد: «ذینفعان هر کدام از این اهداف، با تیم‌های حاضر در رویداد ملاقات و راه حل‌ بلاکچینی ما را برای رفع یک چالش مشاهده می‌کنند. سپس آنها می‌توانند با آن تیم و شرکای ما وارد همکاری شوند تا دریابند که چنین راه حلی چگونه کار می‌کند.»

استفاده از بلاکچین در این راه – هم به عنوان محرکی برای نوآوری مشارکتی و هم زیرساختی بی‌طرف و غیرمتمرکز که از طریق آن می‌توان چالش‌های جهانی را برطرف کند – این فناوری را در پرتو تازه‌ای می‌نشاند.

شاید مایل باشید این مطالب را هم بخوانید:

 

همانطور که پیش‌تر گفته شد، تاکنون بیش از هرچیز بر پتانسیل رشد نامحدود ارزهای رمزنگاری شده بلاکچین تاکید شده است اما افزایش علاقه به تنوع کارکردهای بلاک چین-چیزی که در رویداد هگاتون ادیسه قابل مشاهده است-، آینده‌ای روشن را نشان می‌دهد. ون زویدام می‌گوید: «دولت‌ها و شرکت‌ها درک می‌کنند که مالک این زیرساخت (بلاکچین) نیستند. اما در مسیر حل یک چالش جهانی، تمایل دارند بخشی از آن باشند و به پیشرفتش کمک کنند. بلاکچین در نهایت راه حل فناوری اطلاعات نیست، بلکه می‌تواند یک راه حل سازمانی برای حل چالش‌های موجود باشد.»

استونی: یک نمونه موفق در خدمات دولتی بلاکچینی

یکی از هیجان‌انگیزترین و جامع‌ترین کاربردهای بلاکچین را در راستای ایفای نقش بلاکچین به مثابه یک راه‌حل سازمانی، می‌توان در خدمات دولتی کشور استونی یافت. در واقع دولت استونی توانسته است همه بخش‌های «رای‌گیری الکترونیکی»، «اظهارنامه مالیاتی آنلاین»، «جلسات دیجیتالی هیئت دولت و کابینه» و در حال حاضر «اقامت الکترونیکی» را در یک پلت فرم دیجیتالی پیوند بزند. با استفاده از بلاکچین به عنوان ستون فقرات برای دیجیتالی‌سازی شگفت انگیز این خدمات دولتی، اکنون این خدمات، بر روی کارت‌های شناسایی اجباری که از سیستم زیرساخت کلید عمومی (PKI) استفاده می‌کنند‌، عمل می‌کند، که به موجب آن کاربران خود را با یک شماره PIN احراز هویت می‌کنند و  توسط دیگر کاربران تأیید می‌شوند. شهروندان استونی فقط یکبار باید داده‌ها را ارسال کنند و سپس اطلاعات شان در بلاکچین ذخیره می‌شود. سپس دولت فقط می‌تواند برای بررسی هر چیزی یا راه‌اندازی هر خدمتی، تنها از پایگاه‌های داده توزیع شده و متصل، آن هم بدون آزار شهروندان خود یا به خطر انداختن امنیت اطلاعات آنها، مشاوره بگیرد. در چنین سیستمی، هرگونه سرویس جدیدی به صورت پیش فرض، دیجیتالی است، بنابراین نیازی نیست که هیچ چیز در این مرکز خدمات خودکار نصب شود.

دیجیتالی شدن این فرایندها به نحو احسن نشان می‌دهد که در شرایط مناسب از بلاکچین چه کاربردهای بی‌نظیری می‌توان به دست آورد: «استونی در سال ۱۹۹۱ از اتحاد جماهیر شوروی جدا شد و تا سال ۱۹۹۷، ۹۷ درصد از مدارس خود را به صورت آنلاین مدیریت می‌کرد. این دیجیتالی‌شدن سریع، بیش از راهی برای جداسازی استونی از همسایگانش بود؛ اتفاقی بود که دولت به وسیله‌ای آن به شهروندان استونی نشان داد که از طریق افزایش دسترسی و تعامل دیجتالی با دولت خود می‌توانند تغییرات قابل توجه و معناداری را تحت تأثیر قرار دهند. و اکنون بلاکچین به عنوان ستون این ارتباط دیجیتالی، که نه تنها معایب ارتباط دیجیتالی قبلی را ندارد بلکه زمینه‌ای برای زدودن انحصار و یا مخدوش شدن اطلاعات کاربران است، پاسخی به اعتماد مردم به فعالیت‌های دیجیتالی دولت استونی است. 

به عنوان یک دولت، ابتدا به ذهنیت ارتجاعی نه بگویید!

درگیری دولت با فناوری و به ویژه فناوری بلاک چین، آسان نیست. می‌تواند مشکلاتی هم به همراه داشته باشد اما آنقدر جدی نیست که نتوان از آنها چشم‌پوشی کرد. به خاطر پیشینه خوب دولت استونی در ارائه خدمات دیجیتالی، در این کشور از خدمات دولتی مبتنی بر بلاکچین هم حمایت صورت گرفت، اما دولت‌های ملی دیگر که این پیشینه را ندارند باید در ابتدا برادری خودشان را به مردم، با در نظر گرفتن منافع بخش خصوصی نشان دهند.

همان طور که کیارن براون (Kieran Brown)، مشاور ارشد مدیریت در گروه تحقیقاتی برکلی (BRG)، اشاره می‌کند: «از آنجایی که رویکرد دولت‌ها و نوع مدیریت آن‌ها بر مردم و سیستم‌ها بسیار ارتجاعی است،‌برای اینکه بتوانند تجربه خوبی را از به کارگیری بلاکچین به دست آورند ابتدا باید قادر به تغییر ذهنیت ارتجاعی خود باشند.»

براون معتقد است که دلیل موفقیت استونی و دبی در ارائه خدمات بلاکچینی، وجود ذهنیتی باز نسبت به خاصیت‌های غیرمتمرکز بلاکچین و سپس اجرای موفق آن در کشور بود. به تعبیر دیگر، دولت استونی و دبی، با داشتن ذهنیت بازی که نسبت به بخش خصوصی و کارآفرینان داشتند توانستند بلاکچین و هر فناوری پیشرفته دیگری را در خدمت منافع عمومی و توسعه زیرساخت‌های بخش خصوصی به کار گیرند.

توصیه اکید پس این است که دولت‌ها باید به طور فعال در چارچوب‌ سیاست همکاری مشترک با نیروهای فعال در کشور، بلاکچین را به خدمت بگیرند و با کارآفرینان کشور در راستای شکل دهی فعالانه به بازار این نوع فناوری‌های پیشرفته، هم‌مسیر شوند.

این نوع همکاری به طرز قابل توجهی شبیه به چشم‌انداز وان زویدام است و در واقع براون هم موافق این نکته است که بلاک چین باید به عنوان یک زیرساخت سازمانی مورد توجه قرار گیرد.   براون، مانند وان زویدام، احساس می‌کند که باید به «چالش های بزرگ» پیش روی همه جامعه با کمک نیروی همه اعضای آن جامعه رسیدگی شود: «بلاکچین هنوز یک مأموریت سیاسی و اجتماعی مشروع برای حمایت همگانی پیدا نکرده است. به نظر می‌رسد دولت‌ها باید در این زمینه پیش‌قدم شوند و چارچوب‌های سیاست‌گذاری خود را متناسب با چالش‌های بزرگی که در جهان وجود دارد، سامان دهند و به راه‌حل‌های بلاکچینی بیاندیشند.»

به قول ون زویدام پتانسیل‌های بلاک چین برای تغییر جوامع و جهان ما و برای بازکردن پارادایم های جدید به روی بشر، در حال حاضر تنها و تنها بستگی به نحوه عملکرد دولت ها و سیاست‌گذاران دارد. براون هم در این خصوص نظری شبیه دارد و معتقد است: «بسیاری از دولت‌ها هنوز صراحتا موضع خودشان را در مورد بلاکچین اعلام نکرده‌اند و سیاست خاصی را در زمینه بلاک چین پیش نگرفته‌اند یا دست کم در مورد آن با رسانه‌ها صحبت نکرده‌اند. به نظر من این موضوع بیشتر به این دلیل که آنها در زمینه فن آوری مهارت ندارند و اساسا نمی‌دانند که بلاکچین به چه دردشان می‌خورد؛ که این هم به نظر من شکلی از همان تفکر ارتجاعی نسبت به حکمرانی است.» برای تغییر این زاویه دید، سیاست‌گذاران و دولتمردان باید «صلاحیت قضایی» خود را در مورد نحوه عملکرد بلاک چین افزایش دهند. آنها باید از تفکر ارتجاعی و سنتی فاصله بگیرند و فرزند زمان خود باشند! همچنین دولت‌ها باید آگاه باشند که فناوری بلاکچین دیر یا زود مورد اقبال تمام مردم دنیا واقع می‌شود و آنها اگر کوتاهی کنند یا دیر به آن رو کنند، جریان فناوری آنها را با خود خواهد برد. زمان آن رسیده که دولت‌ها یکی پس از دیگری ذهنیت‌شان را به روز کنند، سپس به بیرون نگاه کنند و ببیند که چگونه در تجربه کشورهایی چون استونی و دبی، سیاست توانسته با فناوری روز گره بخورد و مبنایی برای توسعه و پیشرفت و تعالی باشد.

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید:

آینده را دریاب!

به زعم براون، دولت‌ها باید خیلی زود موضع خود را در مورد بلاکچین اعلام کنند. چراکه در مورد بلاک‌چین و هر نوع فناوری پیشرفته دیگری، نگرش منفعلانه قابل قبول نیست! بلاک‌چین یک زمینه همکاری مشترک با کارآفرینان و مبتکران است و اساسا دلیلی ندارد که دولت‌ها بخواهند در مورد آن سکوت کنند! او بحث خود را با طرح یک سوال چالش‌برانگیز پی می‌گیرد: «آیا دولت‌ها و نهادهای نظارتی می‌خواهند معمار آینده باشند یا قربانی آن شوند؟!»

دیدیم که ابتکاراتی مانند «اودیسه» چقدر خوب زمینه‌ای برای این نوع همکاری متقابل را فراهم می‌کند و به سرمایه گذاران و دولت‌ها نشان می‌دهند که بلاک چین می‌تواند پایه‌ای برای مقابله با چالش‌های جهانی باشد.

مواردی مانند استونی نیز ثابت می‌کند که با زیرساختی پایدار برای توسعه و پیشرفت، بلاکچین می‌تواند در سطح دولت‌ها، مورد استفاده‌ای جذاب و شگفت انگیز باشد. به قول براون، افزایش سرعت دولت‌ها در زمینه استفاده از فناوری و سرمایه‌گذاری در آینده‌نگری، گام‌های مثبتی برای محقق کردن ظرفیت‌های بلاک چین خواهد بود. با انگیزه مناسب، بلاک چین ممکن است به زودی از زیر برچسب‌های منفی حوزه رمزنگاری رها شود و پتانسیل‌های مثبت دیگر خود را آشکار کند. 

پس از آن، تنها این سوال پیش روی ما دوستداران بلاکچین خواهد بود که:

ابتدا بلاکچین باید با چه چیزی مقابله کند و رفع کدام چالش اولویت ماست؟

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.