گفت‌وگو با امیرعباس امامی: کارچین عدالت و انصاف را به بازار تاکسی‌های اینترنتی می‌آورد

هم‌بنیان‌گذار و مدیر اجرایی کارچین درباره این سامانه جدید حوزه حمل و نقل می‌گوید

امیرعباس امامی

|حمل و نقل در دنیا مدام در حال تغییر و تحول است؛ در سال‌های اخیر با توسعه زیرساخت‌های آنلاین بسامد تغییر در این حوزه نیز رو به افزایش گذاشته و بازیگران متنوعی از سراسر دنیا به  آن پیوستند و هر کدام نیازی را شناسایی و در جهت رفع آن اقدام کردند.
اوضاع تاکسی‌های اینترنتی در ایران سال‌های اخیر اگرچه از نظر تعداد بازیگر به تنوع جهانی آن نمی‌رسد اما به هرحال بازاری نسبتا موفق است که اگر بتواند بر چالش‌های موجود از جمله انحصارگرایی، نارضایتی مسافر و راننده، معضل حفظ حریم شخصی، مشکلات رگولاتوری (قانون‌گذاری حقوقی) و … غلبه کند به زودی با خطر روبه‌رو خواهد شد.
این  فضای غیررقابتی و پرچالش حضور یک بازیگر جدید را طلب می‌کند که با مکانیسم‌ها و فناوری‌هایی میدان بازی جدیدی را در حوزه حمل و نقل ترسیم کند. میدانی که در آن همه چیز شفاف باشد، امنیت و دیگر مسائل با خرد جمعی مدیریت شود و نگاهی منصفانه‌تر و عادلانه‌تر را ایجاب کرده و در آن همه سهمی برابر داشته باشند.
خبر خوب اینکه این فضا به واسطه یک سامانه درخواست خودرو آنلاین که بر تکنولوژی بلاکچین استوار است درحال سپری کردن آخرین مراحل طراحی محصول خود است و به زودی وارد بازار می‌شود.
این پلتفرم «کارچین» نام دارد و به نظر می‌رسد به عنوان یک مارکت‌پلیس حوزه حمل و نقل بلاکچینی حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد. با این‌همه همانطور که هنوز در کشور منطق بلاکچین جا نیفتاده در خصوص این پلتفرم هم اطلاعات و دانش زیادی موجود نیست.
به این بهانه و برای پیدا کردن جزئیات بیشتری در مورد کارچین با دکتر امیرعباس امامی ٖٖهم‌بنیان‌گذار و مدیر اجرایی آن به گفت‌وگو نشستیم.
امامی که فعال حوزه مالی، سرمایه‏‌گذاری و نوآوری است در کارنامه خود ریاست هیئت‌مدیره و مدیرعاملی شرکت مالی و سرمایه‌گذاری داریک، مدیریت گروه مالی مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه صنعتی شریف و … را دارد. او فارغ‌التحصیل مهندسی صنایع دانشگاه تهران است و هم‌اکنون در مقطع دکتری اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس تحصیل می‌کند.|

  • برای اولین سوال مایلم بدانم کارچین به عنوان یک سامانه خدمات حمل‌ونقل مبتنی بر فناوری بلاک‌چین، برای پاسخ به چه نیازی ایجاد شده و چه ماموریتی برای خود قائل است؟

کارچین طبیعتا یک سامانه حمل و نقل است و کارکرد اصلی‏اش در عملیاتی‏‌ترین سطح، اتصال ارائه‌کنندگان خدمات حمل و نقل یا رانندگان به متقاضیان خدمات حمل و نقل یا مسافران است. اما این خدمت قبلا توسط پلتفرم‌‏های تاکسی آنلاین نیز ارائه می‌‏شد و سوال درست شما دقیقا اشاره به این نکته دارد که چه مشکلی وجود داشته که کارچین قصد حل آن را دارد.

پاسخ کامل به این سوال مجال مفصلی نیاز دارد اما به صورت خلاصه می‏‌توان گفت، ذات بازار تاکسی‌‏های اینترنتی به شکلی است که عملا این بازارها به سمت ایجاد انحصار برای چند بازیگر کلیدی (اغلب یک یا دو بازیگر) حرکت می‌‏کنند. علت این موضوع هم اقتصادی و عملیاتی است، در واقع هر چه تعداد رانندگان و مسافران یک تاکسی اینترنتی بیشتر باشد، احتمال تشکیل سفر بیشتر، رضایت هر دو سمت بازار یعنی راننده و مسافر بالاتر و عملا سود پلتفرم بیشتر خواهد بود. نکته کلیدی اینجاست که هر چه تعداد کاربران این پلتفرم‏ها بیشتر می‏‌شود هزینه ورود رقبای جدید برای رقابت با این بازیگران مسلط بر بازار به شکل نمایی افزایش پیدا می‏‌کند. بنابراین در نهایت و با تسلط این بازیگران محدود، حتی اگر با هم ادغام نشوند (که بسیار متداول است)، با یک انحصار چندجانبه یا اولیگوپولی (Oligopoly) مواجه هستیم که مضرات آن برای جامعه و مصرف‌کنندگان در ادبیات اقتصادی کاملا شناخته شده است.

کارچین دقیقا ماموریت خود را حل این مشکل، یعنی ایجاد یک بازار رقابتی بین ارائه‌کنندگان خدمات حمل و نقل قرار داده است. در واقع کارچین قصد دارد بازارگاه یا مارکت‌‏پلیسی برای ارائه خدمات حمل و نقل باشد.

  • پلتفرم درخواست خدمات حمل‌ونقل آنلاین کارچین چه ایده‌ای در خصوص مالکیت، حاکمیت و اجرای فرآیندها دارد؟

دقیقا نگرانی کلیدی همینجا است. یعنی نگرانی اغلب بازیگران برای ورود به بازارگاه‌‏هایی نظیر اسنپ‌‏فود، دیوار، دیجی‏کالا و … این است که به مرور زمان و با بزرگ‌شدن این بسترها، خودش این بازار تبدیل به انحصارگر می‏‌شود، اینجا است که از تکنولوژی بلاکچین کمک گرفته شده تا حاکمیت و کنترل بر پلتفرم را غیرمتمرکز و دموکراتیک کرده و تمامی فرایندها و تعاملات درون شبکه را در عین حفظ حریم خصوصی افراد شفاف و قابل اعتماد کند.

به عبارت دیگر در کارچین همه بازیگران اعم از مسافران، رانندگان، شرکت‌‏های ارائه‌دهنده خدمات حمل و نقل، شرکت‏‌های بازاریابی، توسعه‌دهندگان و کلیه ذینفعان این بازار، متناسب با میزان مالکیت توکن‌‏های کارچین می‏‌توانند در تصمیمات پلتفرم مشارکت داشته باشند.

  • شما در خصوص عرضه‌ی اولیه‌ی توکن کارچین صحبت کردید؛ رمز ارز شبکه کارچین چه نامی دارد و چه زمانی عرضه می‌شود؟

به طور کلی به جز در برخی بلاکچین‌‏های سازمانی و خصوصی، رمزارز اختصاصی یک پلتفرم بلاکچینی که به آن توکن می‏‌گوییم، جزء جدایی‏‌ناپذیر و خون در رگ آن پلتفرم است.

کارچین هم از این قاعده مستثنی نیست و رمزارز کارچین که به اختصار به آن کارنسی (CarNC) می‏گوییم و مخفف Carchain Native Currency است نقشی کلیدی در اعمال حاکمیت بر پلفترم و تبادلات مالی درون شبکه‏‌ای بین بازیگران بر عهده دارد. با توجه به اینکه عملا امکان فعالیت کارچین بدون امکان خرید و فروش آن توسط بازیگران کارچین وجود ندارد، پیش از لانچ عرضه این توکن هم از طریق اکسچنج‏‌های معتبر داخلی و در آینده بین‏‌المللی انجام خواهد شد.

نگرانی اغلب بازیگران برای ورود به بازارگاه‌‏هایی نظیر اسنپ‌‏فود، دیوار و … موضوع انحصارگری است، اینجاست که از تکنولوژی بلاکچین کمک گرفته شده تا حاکمیت و کنترل بر پلتفرم را غیرمتمرکز و دموکراتیک کرده و تمامی فرایندها و تعاملات درون شبکه را شفاف کند.

  • اگر بخواهید آینده پلتفرم کارچین را تصور کنید، نقشه‌راه کارچین در آینده چه خواهد بود؟

آنچه قطعی است این است که آینده بازار حمل و نقل با چند تکنولوژی نوظهور گره خورده که یکی از آن‏ها تکنولوژی بلاکچین است. در این بین پلتفرم‏‌های حمل و نقل مبتنی بر اقتصاد اشتراکی نظیر همین حوزه‏ای که درباره آن صحبت می‏‌کنیم با این تکنولوژی متحول خواهد شد. این واقعیت فارغ از موفقیت یا عدم موفقیت کارچین به عنوان یک استارتاپ در این حوزه است.

شاید مثالی که بتوان زد این است که امروز مشابه دهه اول قرن 21 برای شبکه‌‏های اجتماعی است، فارغ از اینکه شما در آن زمان اعتقاد داشته باشید «اورکات» جزو بازیگران کلیدی این بازار خواهد بود یا «فیس‏بوک» و «گوگل پلاس» و «یاهو360» و یا بازیگران نوظهورتری نظیر «اینستاگرام» و «تیک‌تاک»، این موضوع که شبکه‌‏های اجتماعی مبتنی بر گوش‌‏های همراه آینده درخشانی دارند قطعی بوده است.

در این بین کارچین به تبدیل شدن به پلتفرمی بین‌‏المللی و بدون مرز می‌‏اندیشد. پلتفرمی غیرمتمرکز که تنها شروع آن از این منطقه جغرافیایی بوده است. اساسا کارچین به دلیل ساختار غیرمتمرکز و توزیع شده خود که امکان اضافه شدن بازیگران مختلف حمل و نقل را بدون هیچ کنترل مرکزی فراهم می‏‌کند به شدت مقیاس‌‏پذیر است و می‌‏تواند به سرعت در تمام نقاط جهان توسعه پیدا کند.

هرچند رسیدن به این هدف بسیار دشوار و نیازمند تلاش فراوان و برنامه‏‌ریزی دقیق گام به گام است. در حال حاضر برنامه کارچین لانچ در ایران به عنوان اولین گام ورود بازار و در ادامه توسعه در بازار کشورهای منطقه خاورمیانه است. در این مسیر قطعا جذب منابع مالی بین‌‏المللی و اضافه شدن شرکایی در این سطح ضروری است که در حال ایجاد زیرساخت‏‌های حقوقی آن هستیم.

رمزارز کارچین (کارنسی : CarNC)، نقشی کلیدی در اعمال حاکمیت بر پلفترم و تبادلات مالی درون شبکه‏‌ای بین بازیگران بر عهده دارد.  حتما پیش از لانچ، عرضه این توکن هم از طریق اکسچنج‏‌های معتبر داخلی و در آینده بین‏‌المللی انجام خواهد شد.

  • در بازار بلبشوی تاکسی‌های اینترنتی در جهان و ایران، کارچین چه مزیتی برای مسافران دارد و چگونه سعی کرده‌اید در کارچین چالش‌های فعلی و زمینه‌های نارضایتی مسافران را برطرف کنید؟

همانطور که عرض شد بازار تاکسی‏‌های اینترنتی در جهان با تسلط بازیگران کلیدی به بازاری انحصاری تبدیل شده است که در آن در بسیاری موارد منافع رانندگان، مسافران و شرکت‏‌های تاکسی اینترنتی در تضاد با یکدیگر قرار می‏‌گیرند. برای مثال شرکت‏‌های تاکسی‏ اینترنتی، خصوصا در دوره‏‌هایی که با رقبای خود در جنگ قیمتی به سر می‏‌برند، با کاهش قیمت‏‌ها هر چند رضایت نسبی مسافران را فراهم می‏‌کنند اما نارضایتی شدیدی در سمت رانندگان به وجود می‌‏آوردند.

در سمت دیگر مسافران اغلب از عدم سرویس‌دهی خصوصا در زمان‏‌های پیک ترافیک به شدت گله‏‌مند هستند که دلیل آن قیمت‏‌های پایین پیشنهادی تاکسی‏‌های اینترنتی به رانندگان است. در این بین افزایش مستمر کارمزدها نارضایتی توامان مسافران و رانندگان را در پی دارد که به موارد فوق اضافه می‌شود.

این مطالب را هم بخوانید:

کارچین پیچ (Carchain Pitch) | رویداد معرفی کارچین

می‏‌خواهیم اوبر غیرمتمرکز راه بیندازیم!

ما در کارچین به این نتیجه رسیدیم که ریشه‏ یکی از مشکلات سرویس‌‏های فعلی، ناکارایی سیستم قیمت‏‌گذاری است. در کارچین برای حل این مسئله تلاش کردیم سیستم قیمت‌گذاری را بر اساس مکانیزم بازار طراحی کنیم. به این معنی که در کارچین در دو سطح، بازار رقابتی وجود دارد، یکی در سطح رانندگان برای تعیین قیمت سفر و یکی در سطح کارمزدها بین سرویس‌دهندگان (یا همان تاکسی‌‏های اینترنتی). به علاوه این مکانیزم قیمت‌گذاری باعث خواهد شد در زمان‏‌های پیک منصفانه‌‏ترین قیمت به مسافران پیشنهاد شود و به هر حال حتی در صورت وجود یک راننده اطراف مسافر امکان تشکیل سفر وجود داشته باشد.

برای اطمینان از سازوکارهای این بازار و اطمینان از اینکه این ساختار یک مکانیزم  دائمی است و صرفا یک سیاست بازاریابی نیست، چارچوب‏‌ها و مکانیزم‏‌ها در قالب قراردادهای هوشمند روی بلاکچین قرار گرفته است. برای ایجاد وفاداری رانندگان، مسافران و سرویس‌دهندگان و منتفع شدن از رشد و توسعه پلتفرم، امکان سهامداری در پلتفرم از طریق مالکیت توکن‏‌های کارچین برای همه بازیگران وجود دارد.

ما در کارچین تلاش کردیم سیستم قیمت‌گذاری را بر اساس مکانیزم بازار طراحی کنیم. به این معنی که در کارچین در دو سطح، بازار رقابتی وجود دارد، یکی در سطح رانندگان برای تعیین قیمت سفر و یکی در سطح کارمزدها بین سرویس‌دهندگان (یا همان تاکسی‌‏های اینترنتی)

  • قیمت در هر درخواست از کارچین چگونه تعیین می‌شود؟

مکانیزم تعیین قیمت در کارچین به این شکل است که در ابتدا درخواست سفر از طریق اپلیکیشن مسافر به تمام سرویس‌دهندگانی که روی کارچین فعالیت می‌کنند ارسال می‌شود. فرض کنید در شهر تهران پنج سرویس‌دهنده روی کارچین به ارائه خدمات مشغول هستند. درخواست سفر مسافر از ونک به ولیعصر از طریق اپلیکیشن برای هر پنج سرویس‌دهنده ارسال می شود.

سرویس‌دهندگان قیمت پیشنهادی خود را به رانندگان خودشان که حوالی مسافر قرار دارند ارسال می‌کنند. رانندگان قیمت پیشنهادی را تعدیل می‌کنند یعنی می‌توانند قیمت را به قیمت‌های بالاتر یا حتی پایین‌تر تغییر دهند. نهایتا رانندگان قیمت پیشنهادی‌شان را به سرویس‌دهندگان‌شان بر می‌گردانند. سرویس‌دهندگان کارمزدهای خودشان را به قیمت‌های دریافتی اضافه و قیمت نهایی را برای مسافر ارسال می‌کنند.

به این ترتیب مسافر چندین پیشنهاد از رانندگان مختلف متعلق به سرویس‌دهندگان متفاوت دریافت می‏‌کند و می‌‏تواند متناسب با معیارهای خود (قیمت، نوع ماشین، امتیاز راننده و …) گزینه مطلوب خود را انتخاب کند. همانطور که می‌بینیم اگر فرض کنیم مهم‌ترین معیار در انتخاب مسافر، قیمت نهایی است، این قیمت تحت تاثیر دو پارامتر قیمت راننده و کارمزد سرویس‌دهنده قرار دارد. بنابراین هر چه قیمت پیشنهادی راننده و کارمزد سرویس‌دهنده کمتر باشد شانس تشکیل سفر بالاتر خواهد بود. این همان رقابت در دو سطح قیمت سفر رانندگان و کارمزد سرویس‌دهندگان است.

 

  • کارچین چه مزیتی برای رانندگان دارد؟ کارمزدهای رانندگان در پلتفرم کارچین چگونه برآورد و پرداخت می‌شود؟

در کارچین رانندگان خودشان نقش کلیدی در تعیین قیمت سفرها دارند و مکانیزم قیمت‌گذاری کاملا رقابتی است. در خصوص کارمزدها هم هر سرویس‌دهنده متناسب با سیاست خود می‌تواند میزان کارمزد خود را مشخص کند. بدیهی است هر چه میزان کارمزد بالاتر باشد، در فضای رقابتی شانس کمتری برای تشکیل سفر خواهد داشت. بنابراین انتظار می‌رود میزان کارمزدها نیز در سطح مطلوبی به تعادل برسد. ذکر این نکته ضروری است که اگر راننده‌ای به هر دلیل از جمله کارمزد بالای یک سرویس‌دهنده، از سرویس‌دهنده خود ناراضی باشد می‌تواند به راحتی با طی مراحل احراز هویت در سرویس‌دهنده‌ای دیگر، سرویس‌دهنده خود را تغییر دهد. این سطح از انعطاف‌پذیری، رقابتی بین سرویس‌دهندگان برای جلب رضایت رانندگان ایجاد خواهد کرد.

1 دیدگاه روشن گفت‌وگو با امیرعباس امامی: کارچین عدالت و انصاف را به بازار تاکسی‌های اینترنتی می‌آورد

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.